Κυκλική οικονομία και η κοινωνία που αλλάζει. Του Ιωάννη Ρουσόδημου

 .

Η κυκλική οικονομία δεν είναι πια μια αφηρημένη έννοια που συζητείται σε συνέδρια ή σε τεχνικές εκθέσεις. Είναι το νέο πλαίσιο μέσα στο οποίο επιχειρούν να κινηθούν κράτη, βιομηχανία και τοπικές κοινωνίες, καθώς οι πιέσεις στη διαχείριση πόρων, τα απόβλητα και το περιβάλλον εντείνονται με ρυθμό που δεν επιτρέπει αναβολές. Το παραδοσιακό γραμμικό μοντέλο «παράγω – καταναλώνω – απορρίπτω» δείχνει τα όριά του, είτε μιλάμε για σπάνια υλικά κρίσιμης σημασίας είτε για αστικά απόβλητα που δεν έχουν πια χώρο να τα υποδεχτούν. Η συζήτηση έχει αλλάξει επίπεδο: πλέον η Ευρώπη θέτει δεσμευτικούς στόχους, οι κυβερνήσεις καλούνται να εφαρμόσουν σχήματα που θα μειώσουν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα και οι επιχειρήσεις να επανασχεδιάσουν προϊόντα και διαδικασίες.

Στην πράξη, η κυκλική οικονομία μεταφράζεται σε μια συνολική αναθεώρηση της παραγωγής και της κατανάλωσης. Από την ανακύκλωση και την επαναχρησιμοποίηση υλικών έως τη μείωση της αλόγιστης σπατάλης και τον σχεδιασμό προϊόντων με μεγαλύτερη διάρκεια ζωής, το στοίχημα είναι διπλό: να μειωθεί ο όγκος των αποβλήτων και να δημιουργηθούν νέες οικονομικές ευκαιρίες. Ήδη σε ολόκληρη την Ευρώπη –και σταδιακά και στην Ελλάδα– αναδύονται νέοι κλάδοι, από τα κέντρα ανάκτησης υλικών μέχρι τις υπηρεσίες επισκευής και τα συστήματα εγγυοδοσίας. Ταυτόχρονα όμως, η μετάβαση προϋποθέτει σοβαρό σχεδιασμό: υποδομές, σύγχρονους ΦΟΔΣΑ, επενδύσεις σε τεχνολογία, αναβάθμιση των υφιστάμενων μονάδων και, κυρίως, ένα σταθερό ρυθμιστικό πλαίσιο που δίνει προβλεψιμότητα.

Η κοινωνία επίσης αλλάζει. Οι καταναλωτές ζητούν διαφάνεια και υπεύθυνες πρακτικές, οι τοπικές αρχές δοκιμάζουν νέα μοντέλα, ενώ οι επιχειρήσεις συνειδητοποιούν ότι η κυκλική οικονομία δεν είναι κόστος, αλλά ένας από τους πιο ασφαλείς δρόμους για ανταγωνιστικότητα. Το μεγάλο ερώτημα είναι αν η Ελλάδα θα καταφέρει να καλύψει το χαμένο έδαφος και να περάσει από την υστέρηση στη δυναμική.

Του Ι.Ρουσόδημου Agency Manager, Ασφαλιστικού και Χρημaτοοικονομικού συμβούλου ΝOW-IONIOS Agency Group.