του Γιάννη Μπάρμπα* ΔΕΝ ΗΤΑΝ «ΚΑΚΙΑ ΣΤΙΓΜΗ».

 


Η φονική έκρηξη στη «Βιολάντα» δεν μπορεί και δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ως ένα ατυχές, απρόβλεπτο γεγονός. Στο ευρωπαϊκό πλαίσιο πολιτικής προστασίας και διαχείρισης ανθρωπογενών κινδύνων, τα μεγάλα βιομηχανικά ατυχήματα δεν θεωρούνται πράξεις μοίρας, αλλά αποτυχίες πρόληψης. Οι ανθρωπογενείς και τεχνολογικοί κίνδυνοι είναι κατά κανόνα ΠΡΟΒΛΕΨΙΜΟΙ και σε μεγάλο βαθμό ΠΡΟΛΗΨΙΜΟΙ.

Τα μέχρι τώρα στοιχεία δείχνουν ότι η έκρηξη εξελίχθηκε με τέτοια ΡΑΓΔΑΙΟΤΗΤΑ ώστε να μην αφήνει χρόνο ανθρώπινης αντίδρασης. Σε τέτοιες συνθήκες δεν υπάρχει περιθώριο «σωστής επιλογής» ή διαφυγής για όποιον βρίσκεται στο επίκεντρο. Η ασφάλεια, επομένως, δεν μπορεί να βασίζεται στη συμπεριφορά ή στην ταχύτητα του εργαζόμενου, αλλά αποκλειστικά στον ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ, στην ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ και στα ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ.

Η ευρωπαϊκή λογική πρόληψης μεγάλων ατυχημάτων δεν υπόσχεται μηδενικό κίνδυνο. Θέτει όμως μια σαφή κόκκινη γραμμή: ΚΑΝΕΝΑΣ χώρος εργασίας δεν πρέπει να μετατρέπεται σε παγίδα σε περίπτωση αστοχίας. Αν ο συγκεκριμένος χώρος δεν άφηνε ΚΑΜΙΑ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑ ΔΙΑΦΥΓΗΣ, τότε οι θάνατοι θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί, ακόμη κι αν το συμβάν δεν μπορούσε να αποτραπεί.

Η ευθύνη δεν μπορεί να περιοριστεί στον εργοδότη. Σε ένα ευρωπαϊκό κράτος δικαίου, αφορά και την Πολιτεία που εγκρίνει μελέτες, διενεργεί ελέγχους και έχει καθήκον ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ. Όταν οι έλεγχοι είναι τυπικοί και όχι ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟΙ, η ευθύνη γίνεται ΘΕΣΜΙΚΗ και ΠΟΛΙΤΙΚΗ. Η κοινωνία δικαιούται ΑΛΗΘΕΙΑ, ΛΟΓΟΔΟΣΙΑ, ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟ ΕΛΕΓΧΟ και ΑΜΕΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ των κανόνων πρόληψης, ώστε κανένας χώρος εργασίας να μη λειτουργεί ξανά με όρους αποδεκτού ρίσκου για την ανθρώπινη ζωή.

* Γιάννης Μπάρμπας = MSc Στρατηγικές διαχείρισης κρίσεων και κινδύνων