Η Κλειστή κοινωνία έχει… κόστος! Του Ιωάννη Ρουσοδημου

 

---

Κλειστές κοινωνίες αναφέρονται σε κοινωνικές ομάδες, κοινότητες ή χώρες που χαρακτηρίζονται από περιορισμένη αλληλεπίδραση με τον έξω κόσμο. Αν και μπορούν να διατηρήσουν την πολιτιστική τους ταυτότητα, το κόστος από την απομόνωση είναι σημαντικό σε κοινωνικό, οικονομικό και ατομικό επίπεδο.

Κοινωνικό και Πολιτιστικό Κόστος
Η αντίσταση στην αλλαγή αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό των κλειστών κοινωνιών. Η περιορισμένη έκθεση σε νέες ιδέες εμποδίζει την πρόοδο, την καινοτομία και την εξέλιξη της κοινωνίας. Παράλληλα, παρατηρείται αποκλεισμός και διακρίσεις, καθώς συχνά περιθωριοποιούνται άτομα ή ομάδες που δεν συμμορφώνονται με τα αυστηρά πρότυπα, οδηγώντας σε κοινωνικό στίγμα.

Η περιορισμένη κοσμοθεωρία είναι ένα ακόμη σοβαρό αποτέλεσμα. Η απομόνωση οδηγεί σε μια στενή αντίληψη του κόσμου και σε έλλειψη επαφής με διαφορετικές κουλτούρες και απόψεις. Σε αυτό το πλαίσιο εμφανίζονται και τα «κλειστά στόματα»: σε κλειστές κοινωνίες συχνά συγκαλύπτονται προβλήματα, όπως η βία, με αποτέλεσμα να θυματοποιούνται άτομα – και κυρίως παιδιά – λόγω κοινωνικών πιέσεων.

Οικονομικό Κόστος
Σε οικονομικό επίπεδο, η μικρή αγορά και ο περιορισμένος ανταγωνισμός οδηγούν σε υψηλότερο κόστος διαβίωσης και σε μειωμένη ποικιλία προϊόντων και υπηρεσιών. Επιπλέον, η απομόνωση αποθαρρύνει τις εξωτερικές επενδύσεις και την ανάπτυξη, περιορίζοντας σημαντικά τις οικονομικές ευκαιρίες.

Η ύπαρξη περιορισμένων πόρων αποτελεί επίσης κρίσιμο ζήτημα. Η αδυναμία εμπορίου, τόσο στις εισαγωγές όσο και στις εξαγωγές, καθιστά την οικονομία ιδιαίτερα ευάλωτη. Παράλληλα, το κόστος αποσύνδεσης είναι υπαρκτό, καθώς μελέτες έχουν δείξει ότι οι απομονωμένες κοινότητες επιβαρύνουν την οικονομία, για παράδειγμα μέσω αυξημένου κόστους για τις δημόσιες υπηρεσίες, λόγω της μειωμένης αλληλεπίδρασης.

Ατομικό Κόστος
Σε ατομικό επίπεδο, οι ευκαιρίες είναι περιορισμένες. Τα άτομα, και ιδιαίτερα οι νέοι, αντιμετωπίζουν μειωμένες επιλογές εκπαίδευσης, εργασίας και προσωπικής ανάπτυξης. Η πίεση της συμμόρφωσης και η έλλειψη ποικιλομορφίας επιβαρύνουν την ψυχική υγεία, ενώ το κοινωνικό στίγμα μπορεί να επιβιώνει για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Συνοψίζοντας, αν και οι κλειστές κοινωνίες μπορεί να προσφέρουν μια αίσθηση συνοχής, το κόστος σε εξέλιξη, οικονομική ευημερία και ατομική ελευθερία είναι υψηλό. Η απομόνωση εμποδίζει την προσαρμογή στις σύγχρονες προκλήσεις. Μήπως έχει έρθει η ώρα κι εδώ να αναθεωρήσουμε; Αλλιώς…

---

Του Ι.Ρουσόδημου Agency Manager, Ασφαλιστικού και Χρηματοοικονομικού συμβούλου ΝOW-IONIOS Agency Group.