Το Θέμα της Ημερας: 2026 όπως το ...1973! Του Ιωάννη Ρουσόδημου

 

Η ιστορία της παγκόσμιας οικονομίας συχνά μοιάζει με επιφάνεια στην οποία κάθε τόσο επανεμφανίζονται τα ίδια σημάδια, με διαφορετικές επιστρώσεις πολιτικής και φόβος μιας κρίσης ανάλογης με εκείνη του 1973 παραμένει ανησυχητικά ζωντανός. Η «ένταση πετρελαίου» (oil intensity), δηλαδή το κόστος του πετρελαίου που απαιτείται για την παραγωγή μιας μονάδας Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος (ΑΕΠ) έχει μειωθεί κατά σχεδόν 60% από τη δεκαετία του 1970

Η άνοδος της χρήσης των ηλεκτρικών οχημάτων, η βελτίωση της βιομηχανικής αποδοτικότητας, η στροφή προς την οικονομία των υπηρεσιών με την παράλληλη διείσδυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στο σύστημα έχουν δημιουργήσει ένα προστατευτικό ανάχωμα. Το οποίο όμως σήμερα, όπως αποδεικνύεται δεν αποτελεί τίποτα περισσότερο από μια ψευδαίσθηση απεξάρτησης από το πετρέλαιο. . Το πετρέλαιο παραμένει το «αίμα» του εμπορίου, της παραγωγής και των μεταφορών και όταν η ροή του διακόπτεται, το σύστημα παθαίνει «έμφραγμα», όσο καλοφτιαγμένο, καλοσυντηρημένο και ανθεκτικό και να είναι.Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου δεν αποτελεί ένα μονοδιάστατο πρόβλημα. Μεταδίδεται στην πραγματική οικονομία μέσα από τρεις βασικές οδούς.

1.  Πληθωρισμός. Το πετρέλαιο αυξάνει το κόστος παραγωγής και μεταφοράς σχεδόν κάθε αγαθού. Αυτό που ανησυχεί τις κυβερνήσεις και τις κεντρικές τράπεζες σήμερα, δεν είναι μόνο η τιμή στην αντλία, αλλά οι «δευτερογενείς επιπτώσεις» που θα μπορούσαν να μονιμοποιήσουν τον ήδη «ανθεκτικό» πληθωρισμό σε υψηλά επίπεδα. Μείωση καταναλωτικών δαπανών. Όταν οι τιμές της ενέργειας ανεβαίνουν, οι καταναλωτές αντιδρούν με δύο τρόπους. Μειώνοντας την αυθόρμητη κατανάλωση και αυξάνοντας την προληπτική αποταμίευση λόγω του φόβου και τις αβεβαιότητας. Αυτή η απόσυρση ρευστότητας από την αγορά λειτουργεί ως «σιωπηλή ύφεση».

2. Κόστος εξυπηρέτησης δημοσίων χρεών. Αυτό είναι ίσως το πιο κρίσιμο τεχνικό σημείο. Καθώς οι κυβερνήσεις καλούνται αφενός να λάβουν μέτρα στήριξης των πολιτών που βάλλονται από την κρίση και αφετέρου να καταβάλουν υψηλότερους τόκους για τα χρέη. Διότι η αβεβαιότητα για τον πληθωρισμό αναγκάζει τους επενδυτές ομολόγων να απαιτούν υψηλότερο «επασφάλιστρο κινδύνου» για τη διακράτηση τίτλων μακροπρόθεσμου χρέους στα χαρτοφυλάκια τους. Αυτό αυξάνει το κόστος του κρατικού δανεισμού, περιορίζοντας τα περιθώρια δημοσιονομικής στήριξης, ακριβώς τη στιγμή που η πραγματική οικονομία τη χρειάζεται περισσότερο παρά ποτέ.Σίγουρα το 2026 δεν είναι 1973, αλλά οι πρώτες δονήσεις είναι εξίσου επικίνδυνες. Η παγκόσμια οικονομία είναι μεν πιο ανθεκτική, αλλά ταυτόχρονα και πιο ευαίσθητη στις λεπτομέρειες.

Του Ι.Ρουσόδημου Agency Manager, Ασφαλιστικού και Χρηματοοικονομικού συμβούλου ΝOW-IONIOS Agency Group.